سم موجود در آجيل هاي نامرغوب، هپاتيت و عوامل ديگري که در اين مطالب به آن اشاره شده از عوامل مهم سرطان کبد به شمار مي رود.
به گزارش خبرگزاري آريا،سرطان کبد يکي از بيماري هايي است که مي توان با پيشگري تا حدود زيادي از ابتلا به آن جلوگيري کرد. اين بيماري رابطه بسيار نزديکي با بيماري هپاتيت دارد. سرطان کبد در بسياري از موارد با دخالت هاي جراحي مواجه مي شود ولي جالب است که بدانيد مي توان با پيشگيري تا حدود زيادي از ابتلا به اين بيماري جلوگيري کرد.
دکتر جواد غروبي متخصص جراحي عمومي و استاد يار دانشگاه شهيد بهشتي رابطه هپاتيت و سرطان کبد را رابطه اي بسيار نزديک به هم توصيف کرد و گفت: اگر کسي در معرض ابتلا به هپاتيت باشد، بايد موضوع را به سرعت به پزشک خود اطلاع دهد.
وي ادامه داد: افراد بايد قبل ازمصرف مکمل هاي آهن با پزشک خود در ارتباط با ضرورت مصرف آن مشورت گردد.
هپاتيت چيست؟
اين متخصص جراحي عمومي در تعريف بيماري هپاتيت و رابطه ان با کبد گفت:هپاتيت التهاب سلول هاي کبدي است که عامل آن يک سري داروها و مواد دارويي، الکل و عفونت هاي ويروسي A،B و C است.
وي ادامه داد: هپاتيت در هفته هاي اوليه ي ابتلا ممکن است علامتي نداشته باشد ولي علائم بعدي شامل خستگي مفرط، تهوع، کاهش اشتها، درد شکم و تب خفيف است و حتي زماني که هپاتيت ب و سي مزمن شود ممکن است تا هفته ها هيچ علامتي نداشته باشد.
دکتر غروبي با بيان اينکه هپاتيت آ از شخصي به شخص ديگر قابل انتقال است در مورد علائم آن گفت: علائم هپاتيت آ خفيف است و معمولا درمان نياز نداشته و خود به خود بدون عارضه خوب مي شود. هپاتيت آ از طريق آب و غذا منتقل مي شود.
وي در مورد هپاتيت سي نيز گفت: بيماري هپاتيت سي در فاز حاد بيماري ممکن است علائم شديدي نداشته و در برخي موارد سيستم ايمني بدن باعث از بين رفتن ويروس نيز مي شود. ولي حدود ۹۰ درصد موارد، اين ويروس به فعاليت مخفيانه خود ادامه داده و سبب آسيب به کبد و در نهايت سرطان يا کنسر کبد مي شود. انتقال ويروس هپاتيت ب از طريق خون و مايعات بدن شخص مبتلا اتفاق مي افتد. همچنين استفاده از مسواک، سرنگ و ريش تراش مشترک مي تواند منجر به بيماري هپاتيت ب شود.
وي ادامه داد: مادر مبتلا به هپاتيت ب از طريق زايمان مي تواند فرزند خود را مبتلا کند. افرادي که تزريق دارو با سرنگ مشترک انجام مي دهند، شانس ابتلاي بيشتري دارند. پرسنل شاغل در مراکز بهداشتي و درماني و کساني که با مبتلايان به هپاتيت مزمن زندگي مي کنند، مستعد اين بيماري هستند.
اين استاد دانشگاه با اشاره به اين نکته که ۲۵ در صد از افراد مبتلا به هپاتيت سي مي توانند ويروس را از بين ببرند خاطرنشان کرد: در بقيه ي موارد ويروس در بدن باقي مانده و سبب هپاتيت مزمن، نارسايي کبد و سرطان کبد مي شود. هپاتيت سي بيشتر از طريق سرنگ آلوده و فراورده هاي خوني منتقل مي شود ويروس نوع سي هم سبب هپاتيت مزمن، نارسايي کبد و کانسر کبد مي شود.
هپاتيت C چگونه به سرطان تبديل مي شود
دکتر غروبي با بيان اينکه يکي از عوارض هپاتيت امکان ابتلا به سرطان کبد است خاطر نشان کرد: به همين دليل بايد مبتلايان به هپاتيت مرتب تحت نظر پزشک باشند. حتي اگر به لحاظ ظاهري سالم به نظر برسند، ممکن است تست هاي خوني وجود پروتئين هايي را نشان دهد که دلالت بر سرطان کبد دارند. سونوگرافي، سي تي اسکن و ام آر آي نشانگر بافت هاي غير طبيعي در کبد هستند که دلالت بر سرطان کبد مي کنند.
همچنين بيوپسي يا نمونه برداري از بافت کبد، ماهيت بافت را تعيين مي کند. اگر سرطان کبد در مراحل اوليه تشخيص داده شود، درمان جراحي موثرتر است. پيوند کبد در معالجه ي بعضي از بيماران با سرطان کبد موثر است.
دکتر غروبي در مورد تاثير واکسن در پيشگيري از اين بيماري گفت:واکسن هپاتيت آ و ب وجود دارد. واکسن هپاتيت آ براي تمام شير خواران بين ۱۲ تا ۲۳ ماه و افراد بالغي که قصد سفر به مناطقي دارند که ابتلا به هپاتيت در آنها از شيوع بالايي برخوردار است، تجويز مي شود . البته افراد مبتلا به هپاتيت ب و سي مزمن هم لازم است بر عليه هپاتيت آ واکسينه شوند.
وي ادامه داد: واکسن هپاتيت ب براي تمام نوزادان در بدو تولد و بالغين پر خطر توصيه مي شود. همچنين تزريق واکسن هپاتيت بي مهمترين عامل پيشگيري از سرطان بوده که در همه کودکان در بدو تولد و بالغين با ريسک بالا توصيه مي شود. سرطان کبد با پيشگيري از سيروزکبدي نيز کم مي شود.
فاکتورهاي خطر در سرطان کبد چيست؟
اين استاد دانشگاه با بيان اينکه ابتلا به بيماري هپاتيت مزمن ب و سي شانس سرطان کبد را بالا مي برد خاطرنشان کرد: سيروز يا نارسايي کبد از عوامل مستعد کننده سرطان کبد مي باشد. بيماران ديابتي به سرطان کبد مستعد تر هستند همچنين تجمع چربي غير وابسته به الکل سبب افزايش شيوع ابتلا به سرطان مي شود. سم آفلاتوکسين موجود در آجيل خوب انبار نشده عامل ستعد کننده سرطان کبد است. چاقي نيز ممکن است يکي ديگر از علل سرطان کبد باشد.

عوامل پيشگيري از سرطان کبد کدامند؟
اين استاد دانشگاه درمورد عوامل پيشگيري از سرطان کبد گفت:مهم ترين عامل پيشگيري از سرطان کبد کنترل و پيشگيري از عفونت هپاتيت ب و سي مي باشد. از مسواک، سرنگ و ريش تراش مشترک استفاده نشده و از انجام روابط جنسي پرخطر اجتناب شود.
وي استفاده از واکسن هپاتيت ب را يکي ازعوامل موثر در پيشگيري ار سرطان کبد ذکر کرد و گفت: براي همه ي کودکان و بقيه ي افراد در معرض ريسک ابتلا، تزريق واکسن هپاتيت توصيه مي شود هرچند براي هپاتيت سي هنوز واکسني توليد نشده است.
دکتر غروبي خاطر نشان کرد: مي توان با رسيدن به وزن ايده ال ازايجاد کبد چرب، چاقي و ديابت که فرد را مستعد به سرطان کبد مي کند، پيشگيري مي کند.
وي ادامه داد: انبار کردن و نگهداري مناسب آجيل و تنقلات براي پيشگيري از توليد سم آفلاتوکسين که سرطان زا است، اهميت دارد. همچنين افزايش ذخايرآهن در بيماري هماکروماتوزيس براي بافت کبد سمي بوده و لازم است بطور منظم با کشيدن مقدار کمي از خون بيمار به منظور کاهش ذخاير آهن، از ابتلا به سرطان کبد پيشگيري شود.
آيا تشخيص سرطان کبد به صورت زودرس امکان پذير است؟
علائم سرطان کبد با تاخيرو در مراحل پيشرفته ديده مي شود. اگر بيمار در تاريخچه باليني عوامل مستعد کننده و خطرساز ابتلا به سرطان کبد داشته باشد (مانند مصرف الکل، سيروزو عفونت با هپاتيت ب و سي،) پزشک ممکن است تست هاي غربالگري انجام دهد. اگر بيمار سيروز داشته باشد دکتر معالج به صورت جدي اقدامات لازم را براي تشخيص زودرس سرطان احتمالي کبد انجام مي دهد. اين اقدامات شامل اندازه گيري مرتب آلفا فيتو پروتئين به عنوان تومور مارکر سرطان کبد است که بالا بودن سطح خوني آن مي تواند دلالت برسرطان کبد بوده و ضرورت انجام تست هاي بعدي را توجيه مي کند.
وي ادامه داد: سونوگرافي اقدام تشخيصي ديگر است که در دسترس بوده و مي توان هر ۶ ماه آن را انجام داد. البته از ام آر آي و سي تي اسکن هم براي تشخيص زودرس سرطان کبد در بيماران با ريسک بالا استفاده مي شود.

منبع: خبرگزاری قطره